Er was eens..

Iedereen kan het zich ongetwijfeld nog herinneren: het allereerste reality-programma op TV, Big Brother. Heel Nederland was geschokt en gefascineerd, een paar mensen in een huis, camera’s eromheen, wie had dat ooit kunnen denken! Elke avond stemden wij allen massaal af op Big Brother, tegenwoordig moet er heel wat meer gebeuren, willen we nog naar reality-tv kijken. 

Toen was er…

Sinds Big Brother, acht jaar geleden, is er een hoop veranderd wat betreft de programma’s op televisie. Het gaat van heftig tot extreem, van grappig tot gênant: alles wordt getoond. Zelf stoor ik mij hieraan, ik wil dit niet zien en ik wil al helemaal niet zien waar deze tendens gaat eindigen. Vandaar dat de stelling van mijn betoog als volgt luidt:

Reality-tv moet aan banden worden gelegd, er moet een grens worden gesteld.

Het kan toch niet waar zijn…?

!Ik weet nog goed dat ik enorm geschokt was toen afgelopen zomer BNN met ‘de Donorshow’ kwam. Op vakantie in Frankrijk hadden we het erover, we hielden contact met het thuisfront om erachter te komen ‘of het nou was of niet’. Gelukkig bleek het een publiciteitsstunt te zijn geweest, maar het had ook zo maar echt kunnen zijn. Wanneer wordt deze show realiteit? Het lijkt een gevaarlijk kleine sprong van het huidige aanbod naar een show als de Donorshow.

En nu is er…

Maar wat is er nu eigenlijk allemaal te zien aan reality-shows? Een programma dat al een aantal jaren zeer succesvol wordt uitgezonden, is ‘Temptation Island’. In ruil voor een paar drankjes worden geboren verleiders en feestbeesten op mensen in een relatie losgelaten, met als doel deze relatie zo snel mogelijk kapot te maken. Of ‘Jackass’, want oh-oh-oh wat is het leuk als  Steve-O zijn bilnaad laat vastnieten door zijn ‘allerbeste vrienden’. Maar echt leuk wordt het pas bij het programma ‘Monsterlijke liefde’. Dit programma is een datingshow voor mensen met een verminking, natuurlijk gaan wij dat allemaal kijken en wat gaan wij blij zijn als wij zien dat zij de liefde van hun leven vinden. Natuurlijk is dat niet de reden dat wij gaan kijken! De tv-kijker wil graag zien dat anderen het óf heel veel beter óf heel veel slechter hebben dan hij, en reality-shows zijn daar bij uitstek geschikt voor.

De tv-kijker als ramptoerist

Het ramptoerisme verplaatst zich van de straat naar het tv-toestel, alles om onze sensatielust te bevredigen. Je kent dat gevoel vast wel, je ziet een ongeluk gebeuren op straat, je weet dat het moreel verwerpelijk is om te blijven kijken, toch kan je jezelf niet tegenhouden. Hetzelfde effect wordt opgewekt bij veel van de reality-shows, je voelt je achteraf niet voldaan, je hebt iets gezien wat je eigenlijk liever niet had willen zien, je kostbare tijd had je zoveel beter kunnen besteden. 

Geen porno maar wel Patty!

De tv-kijker moet dus tegen zichzelf in bescherming moeten worden genomen. Natuurlijk is het ieders eigenlijk verantwoordelijkheid en is zappen iets dat iedereen kan, maar dat betekent nog niet dat iedereen dat ook moet doen. Er is een reden dat bijvoorbeeld porno ‘s avonds laat pas mag worden uitgezonden, niet iedereen wil het zien en zeker voor kinderen is het niet geschikt. Waarom mogen wij dan wel na het acht uur nieuws geconfronteerd worden met Patty Brard die bezig is met haar klysma?!? Dat lijkt me toch ook redelijk schadelijk voor de algemene geestelijke gezondheid!

Reality of werkelijheid?

En nog gevaarlijker is het voor mensen die het onderscheidt niet kunnen maken tussen reality-tv en de realiteit. Het zijn namelijk extremen die worden getoond, geënsceneerd door de programma-makers. Alsof er nog niet genoeg erge dingen in de wereld gebeuren, alsof de realiteit pas gaat leven bij de mensen zodra er een programma-maker achterzit die het concept heeft bedacht en uitvoert.

De deelnemers weten van te voren ook niet waar zij aan gaan beginnen: zij zien enkel het geld dat zij kunnen verdienen. Het heeft geen zin om ‘jezelf te kennen en te vertrouwen’, de makers van het programma doen alles voor de kijkcijfers, waarbij de deelnemers slechts pionnen zijn die worden neergezet en omgegooid, al naar gelang de situatie die moet worden gecreëerd. Het is je eigen verantwoordelijkheid wanneer je besluit mee te doen, maar wat er vervolgens met je gebeurt, daar heb je geen controle meer over.  

Das Experiment: toekomstmuziek?

Zoals ik al noemde in het begin: Big Brother was acht jaar geleden het televisie-moment van de dag, in die acht jaar is het televisielandschap zoveel extremer geworden, de grens is aan het vervagen en zal over niet al te lange tijd verdwenen zijn. En dan? 

In 2001 werd de film ‘Das Experiment’ uitgebracht. Een nep-gevangenis wordt gevuld met 20 ingehuurde mensen die worden onderverdeeld in twee groepen: gevangenen en bewakers. Ze zijn allen vrij om op elk moment te stoppen maar als ze dat doen, krijgen ze geen geld. De film begint vrij rustig, maar eindigt met een machtsstrijd tussen de bewakers en gevangen, een strijd die verder gaat dan wat men ooit had kunnen voorstellen.

Gezien de trend die is ingezet sinds de allereerste uitzending van Big Brother, zie ik geen eindpunt en lijkt ‘Das Experiment’ een programma dat over een paar jaar zomaar op de buis zou worden kunnen vertoond. Net als ‘de Spermashow’, ‘de Euthanasieshow’, ‘de Donorshow’ , ‘Verbouw het gezicht van je buren’ en ga zo maar door. 

Wellicht klinkt het nu nog enigszins als een ver-van-je-bed show, maar het zou mij niet verbazen als dit toekomstperspectief wordt bewaarheid, tenzij iemand het genre reality-tv een halt aanroept!

Het is tijd om reality-tv aan banden te leggen!

Acht jaar geleden namen wij nog genoegen met het eerste echte reality programma, Big Brother. In de afgelopen acht jaar is er een hoop veranderd, tegenwoordig lijkt er geen grens meer te zijn. Het kapotmaken van relaties, je gezicht verbouwen tot dat van een beroemdheid, zelf-mutilatie: alles lijkt geoorloofd, zolang wij er maar op instemmen. 

De omroepbazen nemen hiervoor geen verantwoordelijkheid, maar ook de kijker speelt dit concept in de voeten. Ook ik kijk af en toe geschokt naar mijn tv-scherm als ik per ongeluk langs een uitzending van Patty zap. Ik wil het niet zien, maar toch, mijn nieuwsgierigheid, die mens eigen is, overwint. Het ramptoerisme verplaatst zich van de straat naar het 

tv-toestel, alles om onze sensatielust te bevredigen.

Je kent dat gevoel vast ook wel, je ziet een ongeluk gebeuren op straat, je weet dat het moreel verwerpelijk is om te blijven kijken, toch kan je jezelf niet tegenhouden. Hetzelfde effect wordt opgewekt bij al die reality-shows, alleen daarbij begeef je je in de privacy van je eigen huis, dus niemand die je erop aan kan spreken. Maar toch voel je je achteraf niet voldaan, je hebt iets gezien wat je eigenlijk toch liever niet wilde zien, je kostbare tijd had je zoveel beter kunnen besteden. 

Er moet dus iets veranderen! Er moet een grens worden gesteld, de kijker moet tegen zichzelf in bescherming worden genomen.

radio-tv-presentatie.pps

Reality-tv – hoe ver gaan we het laten komen?

8 jaar geleden was heel Nederland geschokt door een nieuwe programma op televisie: Big Brother. Mensen in een huis, camera’s eromheen, gefascineerd zaten we allemaal elke dag voor de televisie. Tegenwoordig moet er heel wat meer te zien zijn, willen we massaal op een programma afstemmen. Waar ligt de grens?

Ook in Boeiuh heeft Wijnberg het hier over, onze informatie en sensatie overload zorgt ervoor dat we redelijk apathisch reageren op dat wat op ons afkomt. Het moet wel heel heftig zijn, willen we nog reageren.

Zelf weet ik nog dat ik enorm geschokt was toen afgelopen zomer BNN met de ‘Donorshow’ kwam. Op vakantie in Frankrijk hadden we het erover, we hielden contact met het thuisfront om erachter te komen ‘of het nou echt of niet’ was. Gelukkig bleek het een publiciteitsstunt te zijn geweest (en een hele effectieve!), maar het had ook zo maar echt kunnen zijn. Hoelang gaat het nog duren voordat die grens overschreden wordt?

Sommige reality-shows overschrijden een grens die vijf jaar geleden nog een murenhoge muur leek, er lijkt geen eindpunt te zijn. Door onze behoefte aan sensatie is alles mogelijk op het gebied van reality-tv. Er moet censuur worden aangebracht, de tv-kijker moet tegen zichzelf in bescherming worden genomen.

Enkele voorbeelden van reality-shows:

Donorshow: iedereen hield het voor mogelijk

Datingshow voor verminkten: Monsterlijke liefde

Patty Brard, De Pfaff’s, Dries, Frans Bauer, Jan Smit, etc.: hoe saai is onze eigen leven dat wij willen kijken naar de klysma van Patty of de wanhopige zoektocht van Dries naar fame and fortune?

Temptation Island: Mensen uit een café plukken en ze in ruil voor wat drankgeld de relatie van een ander kapot laten maken.

Made: je gezicht verbouwen tot dat van een beroemdheid

Jackass

Kid nation: 

Alle deelnemers zijn tussen 8 en 15 jaar oud. Ze leven 40 dagen in de verlaten mijnstad Bonanza City zonder elektriciteit en stromend water, en zonder ouders en leraars. Om te overleven moeten ze water pompen, zeulen met emmers, koken, de vaat doen, wc’s schoonmaken. Er is een onderverdeling in arbeiders, handelaars en een hogere klasse. Een vierkoppige gemeenteraad waakt erover dat de gemeenschapsregels gerespecteerd worden…

Das Experiment: toekomstmuziek?

Argumenten voor:

meer tijd en geld voor kwalitatief betere programma’s

herstellen van moraal op televisie en in samenleving

deelnemers tegen zichzelf in bescherming nemen

PR:Voorstel ‘about’ pagina: http://www.beterweters.nl/?p=77

Stelling Boeiuh: Pimp My Brain!

Ook zo benieuwd waarom je bent wie je bent? Waarom je doet wat je doet? Rob Wijnberg weet ons in zijn pamflet ‘Boeiuh!’ haarfijn uit te leggen waarom de jeugd is zoals die is. Ook al ben je het waarschijnlijk niet eens met alles wat hij zegt, het zet je aan het denken. En dat alleen al is een verdienste, aangezien volgens velen de jeugd hiertoe niet meer in staat is!

Originele tekst: http://eefjepater.wordpress.com/2007/11/13/eten-is-dodelijk/ 

Sinds enkele jaren ben ik een fervent roker. Mijn ratio wint het niet van mijn instinct, de sigaret heb ik nog niet af kunnen zweren.

De overheid doet haar uiterste best om mij tot inzicht te doen brengen, hetzij door teksten op de pakjes, hetzij door een algeheel rookverbod in uitgaansetablissementen. Enigszins frustrerend zijn deze sancties, doch besef zelfs ik dat het wijze besluiten zijn.

Een pro-actieve overheid dus, in de strijd tegen het roken, op andere gebieden echter blijft de overheid angstvallig stil. Obesitas is een op hande zijnde epidemie, het blijft echter angstvallig stil aan de kant van de overheid.

Om ons heen is continue indoctrinatie gaande, overal om ons heen is verkoopstimulatie van een variëteit aan etenswaren gaande. Voornamelijk de eetgewoonten van adolescenten raken hierbij in het geding, deze worden namelijk gevormd in de jeugdjaren.

In het prille begin gold hetzelfde voor roken, propagande voor tabak voer hoogtij, totdat het publiekelijk werd gemaakt dat roken schadelijke gevolgen kan hebben. De propaganda werd aan banden gelegd, bewustzijn werd gestimuleerd.

Wij zouden moeten leren van onze historie, daarom kan ik niet bevatten dat de overheid het prefereert om afzijdig te blijven.

Amerika is in zekere zin een illustratie van hoe het Nederland zou kunnen vergaan, obese mensen kan je overal detecteren, allen zijn zij meer ontvankelijk voor onder andere hart- en longziekten, allen vergiftigen zichzelf met afkeurenswaardige etenswaren. 

Ook in Nederland is er een neerwaartse lijn te detecteren als men kijkt naar het fysiek gestel van veel mensen. De overheid verkiest passiviteit boven actie ondernemen, zij richt zich op de meer erkende problemen zoals roken, drugs en alcoholmisbruik.

De tijd is rijp om ook onze eetgewoonten aan te vechten, de eerste actie die ondernomen moet worden is het inperken van de propaganda voor voedsel. De overheid dient hiervoor tot actie over te gaan. 

Wij zijn ons terdege bewust van de negatieve invloeden van roken, het moment is daar om over te stappen op de volgende dreiging: verlos ons van obesitas, termineer de overdaad!

Originele tekst: http://eefjepater.wordpress.com/2007/11/13/eten-is-dodelijk/

Roken, ik kan er niet mee stoppen, ik vindt het te fijn,

ook al schijnt het heel slecht voor mij te zijn

De overheid weet dat gelukkig wel donders goed

en zorgt ervoor dat ik, als ik wil roken, de straat op moet.

Roken wordt dus flink aan banden gelegd,

maar als het gaat om obesitas, dan heeft de overheid nog niet genoeg gezegd.

Een epidemie van dikke mensen staat voor de deur,

overal is voedsel om ons heen, een poster, een reclame, een geur.

Dit gaat zo niet goed, de kinderen worden geïndoctrineerd,

want wat eten betreft geldt jong gedaan, oud geleerd

Reclames spelen hierin een belangrijke rol,

op televisie, in tijdschriften, op internet, alles staat met eten vol.

Zo werd roken ook ooit gepropageerd,

men wist nog niet wat de gevolgen waren, nu hebben wij dit wel geleerd.

Zoude overheid dus niet moeten leren van het verleden,

net als met roken destijds, leg eten aan de band in het heden.

Amerika is ons voorbeeld, als wij zo door blijven gaan,

iedereen wordt dikker en dikker, dunne mensen zie je bijna niet meer staan.

De overheid kijkt toe en laat het allemaal maar gebeuren

zij richten zich op roken, drugs en alcohol: allen makkelijk om af te keuren.

Het wordt tijd dat ze hun pijlen gaan richten op het nieuwe probleem van ons mensen

,obesitas moet aangepakt worden, beginnend met de reclame te verwensen.

Redt ons van het voedsel dat ons schaadt,

stop de overdaad!

Pimp My Brain

“Boeiuh” is een pamflet geschreven door Rob Wijnberg, een jongen van 24 wordt omgeven door vrienden die het product zijn van deze tijd: door de enorme informatieoverload lijken zij apathisch te zijn geworden en tonen zij geen interesse meer in de wereld om hen heen. Er wordt niet meer geprotesteerd en gediscussieerd, de jeugd houdt zich afzijdig en leeft volgens de toverwoorden Boeiuh, Chilluh en Pimpuh. Deze drie termen vormen de rode draad in zijn boek. Boeiuh staat voor  de onverschilligheid, Chilluh voor de relaxte levenshouding en Pimpuh staat voor het hedonisme en individualisme dat heerst onder de jeugd.

Wijnberg beschrijft aan de hand van de tijd die hij doorbrengt met zijn vrienden de tijdsgeest waarin wij leven. Zappen op de bank, I-pod in het oor, joint in de hand en niet nadenken over wat er op je afkomt. Het afsluiten voor ellende is een logisch gevolg van alle ellende die op ons afkomt – het is teveel, niet meer behapbaar. Hoe meer je weet, hoe meer je beseft dat je eigenlijk niets weet. Zoals een van zijn vrienden zegt: “ ik ben niet dom genoeg om gelukkig te zijn”.

Het klinkt alsof Wijnberg de jeugd negatief neer wil zetten, individualisten zonder idealen die het allemaal niets interesseert en die zich bezig houden met relaxt leven zonder al teveel gedoe. Hij bekijkt het echter ook op een positieve manier:

“Desinteresse, passiviteit en egocentrisme vormen op de achtergrond de drijvende krachten waarmee media, politiek en sociale gemeenschappen gedwongen worden zich aan te passen aan de nieuwe tijd. Juist door de afzijdige houding moeten zij wel luisteren, vernieuwen en vooral: water bij de wijn doen. Er is – hoe klein en traag ook – een revolutie gaande, die nu nog de stille revolutie wordt genoemd, maar de geschiedenis zal leren kennen als de revolutie van de stilte.”

Wijnberg heeft een vlotte schrijfstijl en duidelijk nagedacht over wat hij op papier zet. Hij analyseert het gedrag van de jeugd en komt op de proppen met heldere inzichten die de lezer aan het nadenken zet. De jeugd van nu is het gevolg van de maatschappij van tegenwoordig. Eigenlijk ‘kunnen wij er niets aan doen’, maar de truc is om toch te proberen een nieuwe weg in te slaan. Dit boek is een eerste aanzet daartoe, de jeugd wordt weer aan het denken gezet.

Dit boek is dus zeker een aanrader voor de jeugd, het is verfrissend om door een tijdsgenoot beschreven te worden, in plaats van niet begrepen te worden door ouderen. Ook voor ouderen is dit boek interessant om te lezen, het verschaft hen inzicht in onze leefwereld en denkwijze. Allemaal lezen dus!

Reactie op Altijd en overal worden gevolgd…
Reactie op Overal bereikbaar zijn is gelijk aan altijd gestoord willen worden
Eigen stukje: Power to the Pro’s!

Flowchart